Weylin Tracking logo
illustratieve foto

Het wolvenpaar op de Veluwe, een verhaal in sporen

Het zal inmiddels niemand meer ontgaan zijn, er zijn voor het eerst in zo’n 200 jaar weer wolvenwelpen geboren in Nederland. En daarmee is ook de aanwezigheid van een heuse wolvenroedel weer een feit. Reeds een jaar daarvoor werden de eerste sporen op de Veluwe gevonden van eerst een wolvin en later ook van een wolvenman. Ik, Jeroen Kloppenburg, spoorzoeker en eigenaar van Weylin Tracking, zet me als vrijwilliger in via het Wolvenmeldpunt van de Zoogdiervereniging. Het afgelopen jaar heb ik regelmatig sporen vastgelegd op de Veluwe. Enkele daarvan, die een beeld geven van het verhaal in sporen van dit kersverse ouderpaar, wil ik graag via deze blog aan jullie toelichten.

wolvenpaar.
Een paartje wolven in de dierentuin Anholter Schweiz.

Codes, geen namen
Wolven worden in Europa met codes aangeduid. De eerste twee letters staat voor grijze wolf, de soortnaam (grey wolf). Dan volgt een uniek nummer per individu waarna de letter m of f het geslacht aanduid (male of female). In mei 2018 werd een wolvin vastgesteld in het Noorden van Nederland. Ze had daar enkele schapen gepakt. Het DNA dat daar werd afgenomen liet zien dat ze uit een roedel uit het Duitse Brandenburg afkomstig was. Het bleek wolvin GW998f te zijn.

DNA uit drollen, onmiskenbaar bewijs
Het Wolvenmeldpunt begon waarnemingen van de Noord Veluwe binnen te krijgen van het publiek, waaronder zichtwaarnemingen en vondsten van drollen. Reden om vanuit het Wolvenmeldpunt zoekacties te organiseren op zoek naar wolvensporen. Op 28 juli 2018 heb ik samen met Wolvenmeldpunt vrijwilligster Lia Rijneveld een drol gevonden van wolvin GW998f op de Noord Veluwe. Daarmee was aangetoond dat ze zich verplaatst had van Noord Nederland naar de Noord Veluwe. Om vast te stellen dat een drol van wolf afkomstig is, wordt een strikt protocol gevolgd. Hoe dat in zijn werk gaat is op deze video te zien.


Jeroen neemt een DNA sample van een wolf. Op ons YouTube kanaal nog meer (wolven-) video’s.

Loopsporen, beetje minder hard bewijs
Ook loopsporen zijn waardevol. Op 11 oktober 2018 legde ik naast een drol ook een drafspoor vast van wolvin GW998f. Echter, waar DNA bewijs onmiskenbaar is, is dat bij loopsporen een ander verhaal. Een enkele voetafdruk die alle kenmerken van een wolf heeft zou nog steeds van een (wolfs-) hond kunnen zijn. Om toch wetenschappelijke waarde te hebben gelden voor loopsporen specifieke criteria. Waar een hond vergezeld wordt door een baasje en zich nogal inefficiënt kriskras door het gebied beweegt zal een wolf zich rechtlijnig voortbewegen in wat wij spoorzoekers de gesnoerde draf noemen. Een makkelijk spoor was het niet, het verdween snel in het door de zon opdrogende zand. Desondanks werd een spoor van 249 meter vastgelegd, 149 meter langer dan noodzakelijk is. Overigens lag naast het drafspoor ook een kakelverse drol, waarvan later uit DNA bleek dat het wederom afkomstig was van wolvin GW998f.

Een gedenkwaardige ochtend
Eind januari 2019 kreeg het Wolvenmeldpunt een melding van een terreineigenaar. Er waren loopsporen gevonden in de sneeuw. Daar ben ik samen met wolvenspecialist Mirte Kruit van Natuurmonument heen gegaan om de sporen te bekijken. Het bleek een zeer bijzondere ochtend te worden. Het moment dat ik de sporen zag wist ik dat ik iets bijzonders zag. Zo groot als deze prenten had ik tot dan toe nog geen wolvenprenten gezien in Nederland. Ik wist toen, we hebben hier de sporen van een mannelijke wolf! En het hield nog niet op, want het betrof hier een dubbelspoor. Het spoor van de mannelijke wolf liep samen met een even oud spoor van een kleinere wolf, hoogstwaarschijnlijk de ons bekende wolvin GW998f. Door de sneeuw was het mogelijk het spoor over lange afstand te volgen. Bij een t-splitsing werd wederom een bijzonder spoor gevonden. Op een ondergesneeuwde graspol was een urinemarkering goed te zien. Normaal is het vinden van een dergelijk spoor geen gemakkelijke taak. Slechts eenmaal heb ik puur op geur en de windrichting de exacte plek van een urinemarkering gevonden. Dit was tijdens een wolvencursus in het leefgebied van het wolvenpaartje Naya en August in Vlaanderen. Maar op sneeuw steekt gele urine goed af. Nog mooier werd het toen bovenop de pol ook nog eens rood te zien was. Het was niet alleen urine, er lag ook een beetje bloed bij!

Wanneer bij hondachtigen de teven vruchtbaar worden scheidden ze een beetje bloed af. Dit is wat wij aantroffen in de urine markering. Die moest dus wel van GW998f zijn. Mirte heeft hiervan een DNA sample genomen. Ons dubbele loopspoor met een urinemarkering met oestrusbloed werd opeens heel bijzonder. Er liep hoogstwaarschijnlijk een mannelijke wolf naast het reeds bekende vrouwtje welke loops moest zijn.

Mirte en Jeroen bij wolvensporen.
Mirte neemt een DNA sample van het oestrusbloed. Jeroen bij het vermoedelijke mannelijke wolvenspoor.

Mirte heeft een DNA sample genomen die we dezelfde dag nog hebben afgeleverd bij Hugh Jansman van de Wageningen Universiteit. Het bleek inderdaad van GW998f te zijn!

Bevestiging!
Het is zo vastgesteld dat er pas van een wolventerritorium wordt gesproken als een wolf zich langer dan zes maanden in hetzelfde gebied ophoudt. Eind januari 2019 werd het dus van belang om op zoek te gaan naar nieuwe drollen van GW998f die dit feit konden vaststellen. Drollen gevonden door de vrijwilligers van het Wolvenmeldpunt hebben de aanwezigheid van de wolvin opnieuw bevestigd. Het territorium was dus een feit. Maar er werd nog een interessante ontdekking gedaan. Uit een drol verzameld op 26 januari door Wolvenmeldpunt vrijwilligers Edo Hiemstra en Bart Beekers en daags daarna een exemplaar verzameld door Jeroen & Lia, werd de aanwezigheid van een mannelijke wolf onmiskenbaar bevestigd. Deze wolf bleek te komen uit een roedel uit de Duitse deelstaat Nedersaksen en heeft de aanduiding GW893m. Het dubbelspoor was dus inderdaad van een mannelijke en vrouwlijke wolf. De betekenis van deze sporen werd nu extra spannend. Zouden hier welpjes van komen?

Voor het eerst in 200 jaar
Je begrijpt vast onze verrassing toen op woensdag 19 juni 2019 het grote nieuws bekend werd. Op een cameraval waren eerder drie jonge wolvenwelpen vastgelegd. Mogelijk zijn er zelfs meer. Voor het eerst in 200 jaar weer een heuse wolvenroedel in Nederland! Heel bijzonder om via hun sporen kennis te hebben mogen maken met dit pionierende paartje!

Update: Hoe gaaf! In de zomer van 2019 ad ik het geluk één van de vijf welpen waar te nemen. Hierboven een compilatie van de beelden die ik van die waarneming maken kon.

Wil jij ook meer leren over wolvensporen?
Regelmatig geven wij een eendaagse workshop waarin we de diverse wolvensporen uitvoerig behandelen.
Op de agenda staan deze vermeld. Via onze nieuwsbrief en facebookpagina blijf je op de hoogte van onze activiteiten en nieuwe data.